Múa Đạp lửa, loại hình múa dân gian đặc sắc của người Chăm PDF. In Email
Viết bởi Administrator   
Thứ tư, 14 Tháng 10 2009 14:37

Bài và ảnh: Phan Quốc Anh

Nói đến văn hóa dân gian dân tộc Chăm là phải nói đến nghệ thuật múa. Cứ có lễ hội là có múa. Người Chăm có hàng trăm lễ hội lớn nhỏ diễn ra trong một năm, và hầu như trong lễ hội nào cũng có múa dân gian. Múa “Đạp lửa”, một trong những điệu múa dân gian đặc sắc trong lễ hội Rija Nưgar của người Chăm được truyền lại từ lâu đời.

Lễ hội Rija Nưgar được coi như là lễ hội đầu năm của người Chăm. Mục đích của lễ hội là xua đuổi những sự xui xẻo, xú uế của năm cũ, đón cái may mắn, hạnh phúc tới. Nhưng ý nghĩa quan trọng nhất của lễ hội có tính nông nghiệp này là “tống ôn”, có nghĩa là tống khứ cái nóng bức, khô hạn của năm cũ đi để cầu mưa tới cho cây trái đâm chồi này lộc. Múa “đạp lửa” là những động tác thể hiện cho ý nghĩa này. Người thể hiện điệu múa này là ông Kaing (một ông thầy múa bóng), mặc áo đỏ, đầu chít khăn trắng, quấn xà rông, đi chân đất. Dàn nhạc đệm cho điệu múa này gồm có đôi trống ghi năng, kèn saranai, trống paranưng với các tiết điệu dồn dập. Ông Kaing cầm cây mía múa theo điệu chèo thuyền, sau đó cầm roi múa điệu phi ngựa, vừa múa vừa quất roi thật mạnh theo điệu nhạc. Người ta đốt một đống lửa giữa sân. Khi điệu trống dồn dập, kích động đến đỉnh điểm, ông Kaing múa say sưa (lên đồng) và cùng với nhịp trống rồi nhảy cả hai chân trần vào đống lửa. Ông vừa múa vừa đạp cho đến khi dập tắt ngọn lửa. Đây là ngôn ngữ múa biểu thị đã tống khứ được cái nóng bức khô hạn của năm cũ đi. Ở một số làng Chăm, sau múa đạp lửa còn có múa phồn thực để cầu mưa. Ngoài ý nghĩa tống ôn, múa “đạp lửa” còn có có nhiều ý nghĩa chứa đựng các giá trị văn hóa khác mà trong một bài viết nhỏ không thể đề cập hết.

Trong Ngày Hội Văn hóa các dân tộc miền Trung và miền Đông Nam bộ tổ chức vừa qua tại Phú Yên, cháu Thập Văn Giảng (11 tuổi) đã đạt giải nhất cho tiết mục múa “đạp lửa” của mình.

(kèm ảnh: Tiết mục múa Đạp lửa đạt huy chương vàng tại Ngày hội VHDT tại Phú Yên, ảnh PQA)